CBAM rehberi
İhracatçılar için CBAM rehberi: 2026'da ne değişti?
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (Tüzük (AB) 2023/956), AB'ye ithal edilen belirli mallara karbon fiyatı uygular. Bedeli ithalatçı öder – ama verinin üreticiden, yani sizden gelmesi gerekir.
- 01.10.2023CBAM geçiş dönemi: üç aylık raporlama başladı
- 01.01.2026CBAM kesin dönemi: yetkili beyancı ve sertifika yükümlülüğü
- 01.07.2026AB DPP Registry canlıda (API entegrasyonu)
- 18.02.2027Belirli bataryalar için dijital pasaport zorunlu
- 30.09.20272026 ithalatları için ilk yıllık CBAM beyanı
- 01.01.2034Ücretsiz tahsis tamamen kalkar, CBAM %100
Hangi mallar kapsamda?
Çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, hidrojen ve elektrik – CN koduyla belirlenir; vida, boru, profil gibi birçok ileri ürün de dahildir.
Geçiş dönemi ve kesin dönem
Ekim 2023 – 2025 sonu arasında ithalatçılar yalnızca üç ayda bir rapor verdi. 1 Ocak 2026'dan itibaren kesin dönem başladı: ithalatçıların yetkili CBAM beyancısı olması ve her yıl ithal ettikleri malların gömülü emisyonu kadar CBAM sertifikası teslim etmesi gerekir.
Gömülü emisyon nasıl hesaplanır?
Tesisteki yakıt yanması ve proses emisyonları; ürüne dağıtılır.
İlgili girdi malzemelerinin (pik demir, DRI, ferroalyaj, ham alüminyum vb.) gömülü emisyonu – tedarikçi verisinin önemli olduğu yer burasıdır.
Tüketilen elektrik. Çimento ve gübrede yükümlülüğe dahil; demir-çelik, alüminyum ve hidrojende kesin dönemde raporlanır ancak fiyatlanmaz.
SEE = (doğrudan + Σ öncül miktarı × öncül SEE) / üretim (t)
Gerçek veri mi, varsayılan değer mi?
Doğrulanmış gerçek veri sağlanamazsa Komisyon'un belirlediği varsayılan değerler kullanılır; bu değerler temkinli belirlenir ve ilk yıllarda artan bir cezai artış (mark-up) içerir. Gerçek ve doğrulanmış veri, genellikle en büyük maliyet kaldıracıdır.
Ücretsiz tahsisin kaldırılması
CBAM yükümlülüğü, AB üreticilerine hâlâ verilen ücretsiz tahsisi yansıtacak şekilde azaltılır. Bu indirim 2034'e kadar her yıl küçülür:
| Yıl | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CBAM payı | 2,5% | 5% | 10% | 22,5% | 48,5% | 61% | 73,5% | 86% | 100% |
Menşede ödenen karbon fiyatı
Üretim ülkesinde fiilen ödenen karbon fiyatı düşülebilir. Türkiye ETS'si fiyatlamaya başladığında, belgelendiği ölçüde müşterilerinizin CBAM faturasını doğrudan azaltacaktır.
İhracatçılar şimdi ne yapmalı?
- 1AB'ye giden her ürünü CN kodu ve üretim rotasıyla eşleştirin.
- 2CBAM'a konu öncüller için ürün → BOM → malzeme → tedarikçi grafiğini kurun.
- 3Tesis enerji ve proses verisini yıllık değil aylık toplayın (sayaç/SCADA).
- 4Öncül tedarikçilerinden doğrulanmış gömülü emisyon verisi isteyin – kanıtı saklayın.
- 5Ürün ve dönem bazında özgül gömülü emisyonu (tCO₂e/t) hesaplayın.
- 6AB ithalatçılarınıza tutarlı, denetlenebilir bir veri paketi gönderin – onlar sormadan.
- 72026–2034 € etkisini ürün ve müşteri bazında modelleyin; tedarikçi, fire ve enerji üzerinde aksiyon alın.
Sıradaki dalga: Dijital Ürün Pasaportu
Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü kapsamında ürün grupları, sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik verisi taşıyan pasaportlar alıyor. CBAM için kurduğunuz ürün grafiği ve kanıt altyapısı DPP'yi de besler.
Bu rehber genel bilgilendirmedir ve mevzuatı sadeleştirir. Benchmark, varsayılan değer ve son tarihler AB uygulama tüzükleriyle belirlenir – daima güncel resmi kaynakları kontrol edin.